Nowości - Literatura

Dzidzia - Krzyżówka

2010-01-19 09:23:00

 W ustawach norymberskich z roku 1935, które służyły „ochronie czci i krwi niemieckiej", wprowadzono nową terminologię - dziecko z żydowsko-niemieckiego małżeństwa określano tam jako „żydowską krzyżówkę pierwszego stopnia". Taką „krzyżówką" była autorka książki "Krzyżówka"i - Anita Halina Wahlmann, zwana w dzieciństwie Dzidzią.

Gdy wybuchła wojna, Dzidzia miała sześć lat. Do Łodzi wkroczyli Niemcy. Już w pierwszych dniach zaczęły się prześladowania Żydów: wyrzucano ich z mieszkań, bito na ulicach. Grozę wywołało powieszenie dziesięciu Żydów na Bałuckim Rynku. Rodzice Dzidzi nie zdecydowali się na ucieczkę - narodowość ojca miała im zapewnić bezpieczeństwo. Zawarcie żydowsko-niemieckiego małżeństwa przed ukazaniem się ustaw norymberskich nie było przestępstwem. Ojciec miał papiery niemieckie, matce i dzieciom przysługiwał - przynajmniej teoretycznie - status obywateli polskich.

Jednak, jak pisze autorka: Czym innym były przepisy na szczytach władzy, a czym innym praktyki samowolnych, fanatycznych wykonawców. Gdyby wskutek donosu zjawił się w domu esesman, gestapowiec czy nawet zwykły policjant, mógłby matkę ciężko pobić czy nawet zastrzelić bezkarnie. Uznano by zapewne, że chciał ukarać Żydówkę, która przebywa poza gettem. Mógłby nawet zyskać pochwałę za gorliwość w pracy. Szeregowy pracownik służb bezpieczeństwa Rzeszy nie musiał znać przepisów, które w wielkim mieście Litzmannstadt dotyczyły tylko sześciu par małżeńskich.

Po wkroczeniu Armii Czerwonej do Łodzi NKWD odkryło tajną radiostację AK, która przez całą okupację miała łączność z Londynem. Jak się później okazało, ojciec autorki współpracował z polskim podziemiem. W ewangelickim kościele św. Mateusza w Łodz i umieszczono jego nazwisko na tablicy pamiątkowej „Polaków, którzy zginęli za Ojczyznę". W lutym 1945 został aresztowany w mieszkaniu, w którym mieściła się tajna radiostacja. Zginął w gułagu. Krzyżówka to paradoksalnie pełna humoru, żywo napisana opowieść o dzieciństwie w trudnych czasach okupacyjnych, o ideowych konfliktach w czasach powojennych i - też - o nastoletnich miłościach. To także nieszablonowy portret Łodzi.

Anita Halina Janowska, "Krzyżówka", Wydawnictwo WAB, premiera 20 stycznia 2010

ip

 

Słowa kluczowe: krzyżówka Anita Halina Janowska książka ustawy norymberskie
Komentarze
Redakcja dlaStudenta.pl nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego.
Zobacz także
Na Jowisza! Uzupełniam JeÅźycjadę
Małgorzata Musierowicz uzupełnia "Jeżycjadę". Będzie nowe wydanie

Znajdziemy tu ponad 130 alfabetycznie ułożonych haseł, kolorowe zdjęcia, nigdy dotąd niepublikowane ilustracje, ciekawostki i anegdoty.

DC Black Label, Harleen, tom 1
Premiery komiksów na kwiecień 2020

Sprawdźcie, co będzie można przeczytać w kwietniu.

Cyberpunk 1982- 2020
"Cyberpunk 1982- 2020" - wszystko co musisz wiedzieć w jednej książce

Michał Wojtas dociera do cyberpunkowych korzeni - jego założeń, estetyki i filozofii.

Polecamy
Taichi Yamada - "Obcy"
Taichi Yamada - "Obcy"

"Obcy" Taichi'ego Yamada to powieść, która zdobyła nagrodę Yamamoto Shugoro za najlepszą książkę znakomicie prezentującą psychikę człowieka.

"Przebudzenie Mocy" i historia Rey w wersji książkowej
"Przebudzenie Mocy" i historia Rey w wersji książkowej

Po bardzo udanej premierze siódmego epizodu sagi Star Wars, najmłodsi miłośnicy gwiezdnego świata doczekali się historii w wersji książkowej.

Ostatnio dodane
Na Jowisza! Uzupełniam JeÅźycjadę
Małgorzata Musierowicz uzupełnia "Jeżycjadę". Będzie nowe wydanie

Znajdziemy tu ponad 130 alfabetycznie ułożonych haseł, kolorowe zdjęcia, nigdy dotąd niepublikowane ilustracje, ciekawostki i anegdoty.

DC Black Label, Harleen, tom 1
Premiery komiksów na kwiecień 2020

Sprawdźcie, co będzie można przeczytać w kwietniu.